Tranter tadiziun e folclora

Igl interess davart digls aspectatours è ier dumengia tigls tils da calonda mars sto fitg grond. Er ainten igls lis pi pitschens dalla regiun Alvra ò en bel domber da persungas persequito calonda mars. A Savognin ed a Lai, igls dus centers turistics dalla regiun cò ò l’occurrenza attratg en grond public. Igl è er uscheia tgi aint igl frataimp è calonda mars davanto en med turistic ed ena tgossa da folclora. Bel è tuttegna tgi er cun las fusiuns dallas scolas an Val Alvra ed an Surses ò igl til cun plompas, stgellas e zampugns li ainten mintga vischnanca da Surmeir.

Igl usit è sa sviluppo

Igls davos decennis è igl usit da calonda mars sa sviluppo fitg e chegl da vischnanca tar vischnanca pitost oter. I dat rituals tgi vignan ple u manc fatgs dapertot, ma alloura betg madem. Singuls rituals vignan alloura schizont fatgs angal ainten tschertas vischnancas. Contribuia bler agl svilup da calonda mars on per part er igls unfants sezs e betg igl davos er las scolastas, ellas tgi segnan per l’organisaziun digls tils digl 1. da mars e fon chegl exemplaricamaintg.

Igl usit da calonda mars, chel è per deir uscheia sa mantignia sur tschentaners, tiers tgi gist igls davos quatter decennis è tuttegna sa mido bler. Ena midada è bagn stada igls onns 70 anfignen 90, cura tgi er las mattatschas èn davantadas ena part digl til digl 1. da mars, l’occurrenza tg’era angal reservada pigls mattatschs. Importadas èn bagn er neidas las blusas blavas e cotschnas ed alloura er las tgapitschas cotschnas, chegl sa tgapescha cun esser calonda mars cunzont an Nagiadegna ota e bassa l’attracziun turistica cun en resung schizont naziunal.

An Surmeir ò igl de da festa en decurs tgi sa repeta mintg’onn, uscheia totga tigl calonda mars er en past pi simpel, la cumpagneia, igl plascheir e betg igl davos er igl fimar. Chel è anc oz ena part tradiziunala chel de cura tgi igls unfants von tras las vischnancas scalinond scu senn per scatscher la neiv e per annunztgier la premaveira meteorologica.