Avuonda pumpiers, pacs caders

«Fin l’on 2030 sorta pervi da lur età raduond la mità da nos caders our dal corp da pumpiers», disch Hans Andersag, il cumandant dals Pumpiers Pisoc. «E fina lura stessna rimplazzar quels cun nouva glieud chi’d es pronta da surtour respunsabiltà i’l servezzan da pumpiers.» Üna sfida chi saja gnü i’ls ultims ons adüna plü difficila, sco cha’l cumandant constata.

Na la glieud manca, ma la motivaziun

Tenor ledscha cumünala es mincha persuna tanter 20 e 45 ons cun domicil in cumün obliada da far servezzan da pumpiers – o lura da pajar la taxa da cumpensaziun. Actualmaing dombra il corp raduond 110 pumpiers, tenor seis cumandant. E la fin da l’on 2025 tenor la pagina d’internet dal cumün 22 commembers dal cader.

La radunanza cumünala ha decis cul preventiv da quist on eir da dozar la taxa da cumpensaziun per duos terzs, da 300 sün 500 francs. «Nus vain gnü quist on uschè blers interessents sco amo mai pel servezzan da pumpiers», disch Hans Andersag, «e nus vain insè eir buna glieud.» Chi nu saja üna mancanza da persunal, ma plütöst üna da motivaziun, suppuona’l. «Sch’eu guard inavo sün mia carriera da bod 20 ons, am para chi vain vieplü greiv da motivar a glieud da far carriera. La vöglia da surtour daplü respunsabiltà, da s’ingaschar cun ün pa daplü temp pel servezzan da pumpiers – quella es ida inavo.»

Daplü cuors, daplü temp da preparaziun

In Grischun es la Sgüranza d’edifizis respunsabla per l’organisaziun dals fats da pumpiers e per la scolaziun dals corps. Chi chi praista servezzan regular da pumpiers sto tenor directiva da quella il prüm far duos cuors da basa chi düran insembel trais dis. E lura desch jadas l’on tour part pro exercizis.

Per surtour la funcziun sco manader da gruppa as stoja far ün ulteriur cuors da ses dis, avanzar sül grà d’uffizial pretenda ulteriuras scolaziuns. «La lavur principala dals caders es però la preparaziun dals cuors ed exercizis dürant l’on», declera il cumandant dals Pumpiers Pisoc. «E scha nus füssan ün pêr caders daplü as pudessa spartir sü quella sün daplü persunas. Plü pacs caders cha nus vain illas singulas fracziuns, daplü lavur han quels da surtour.»

Ingaschamaint indemnisà

Chi chi s’ingascha i’l servezzan da pumpiers vain tenor ledscha cumünala eir indemnisà per quel. Ils caders survegnan – tenor grà – üna pauschala annuala da 500 fin 4000 francs. Per la partecipaziun i’ls exercizis e i’l servezzan activ, per stüder ün fö per exaimpel o per metter ad ir masüras cunter auazuns, vegnan tuot ils pumpiers implü indemnisats a l’ura. «Per la lavur chi’s fa es quai in uorden», disch Hans Andersag, «ma da principi nu fa quai ingün pervi dals raps.»

Il servezzan da pumpiers es – sco quel in otras organisaziuns da milizia – eir dependent d’ün ingaschamaint voluntari. Tenor ledscha pudess il corp da pumpiers vairamaing eir obliar a pumpiers da’s scolar e surtour funcziuns da cader. «Ma tü nu poust sforzar ad ingün, quai nu funcziuna», sa il cumandant, «nus provain da motivar. E fin uossa haja quai eir adüna funcziunà tant inavant.»

Cuors da cader bain visitats

Cha la recrutaziun da caders saja generalmaing gnüda plü difficila, quai nu constata la Sgüranza d’edifizis grischuna. La sfida dals Pumpiers Pisoc nu rapreschainta dimena ün problem general pels corps da pumpier i’l Grischun. «Nossas scolaziuns per manaders da gruppas e per uffizials sun bain visitadas», disch Conradin Caduff, il manader dals pumpiers pro la sgüranza. E cha la situaziun as disferenzchescha d’ün corp da pumpiers a l’oter. La recrutaziun da caders saja però üna lezcha permanenta.

Schi nu grataja da recrutar internamaing avuonda persunal da cader ed il manaschi dal corp füss periclitada, sustegna la Sgüranza d’edifizis grischuna temporalmaing il corp cun masüras accumpagnantas. Per exaimpel po’la güdar pro las scolaziuns cun agens instructurs o in möd plü intensiv cun persunal extern in cas d’intervenziun. «Ma da quels cas daja be fich d’inrar», disch Conradin Caduff. E nun es neir na ün’opziun chi füss necessaria bainbod pro’l corp da pumpiers da Scuol.