Decifrar olmas spatitschadas
Jeu sun en ina vegliadetgna ch’ins sefa en plaunet ch’il temps tonscha buca pli per tut quei ch’ins less far. Studegiar architectura. Dumignar il rumen. Emprender clarinetta. Viagiar sillas Inslas Falkland. Schubergiar il sifon dalla duscha. Leger tut ils toms dalla «Recherche» da Proust.
Suenter mia davosa midada, igl ei era bunamein segir che jeu vegn buca pli ad haver in’historia d’amur epica cun quei gnoc barcelones che luvrava ella bar uiersch visavi da mi’anteriura habitaziun, da tschella vart dil canal dalla Suze. Pauc probabel ch’el anfli mei sisum la Surselva. Schebein che …
Cunscients dallas limitas da miu temps, gezzel jeu ton pli las ureglias, e gliez cun speronza che tut quei che jeu mez vegn buc a far, vegn jeu silmeins ad enconuscher atras amitgas, vischins e collegas. Tgemblond cun damondas las persunas entuorn mei. Quels che tuornan dallas vacanzas ellas tropas, tschellas che han il privilegi da scuvierer il mund da niev cun lur affons, ed autras che han la curascha da sfidar nies betun svizzer dad uraris regulars e biros modulars suandond ina carriera atipica, ina da «live painter», ni da trenadra da calisthenics, ni aunc dad allevatur da papagagls. Gie, tut quei dat ei en miu cerchel, e schon il fatg ch’il plaid romontsch maunca, dat perdetga da lur originalitad.
Il problem ei che la glieud ei medemamein pertscharta da buc haver peda. Ed in barat (dign da quei plaid) drova circumstanzias favoreivlas. Co schevan ei schon, duront ils cuors da communicaziun? Plidader, retschevidra, mied. Tgei bellezia schema. L’universitad careza tals, il mintgadi tuchegia buc els.
Questa munconza da temps, cumbinada cun fomaz da historias e brama d’inscunters, dat a mi il stausch da leger denter las lingias, decifrar il nundetg. Mirar davos la pareta. Certas ed entgins han in dun tut special per questa capientscha nunverbala, e quei ei mias autoritads. Jeu sperel dad integrar cul temps ina part da lur scienzia en miu ADN affectiv. Gliez buca mo ord spir marveglias – pli ditg che jeu vivel e pli pertscharts che jeu vegn con fetg che nus carstgauns essan disai da dir bunamein tut – dano quei ch’ei pilver relevant. Per gliez mauncan enzaco ils plaids. E beada la persuna ch’ei habla da capir tgei che stat davostier, lezza vegn numnadamein mai ad esser persula.
Pli da giuven hai jeu luvrau entgins onns per ina societad aviatica el marcau da Zwingli. «Vus essas pilver vendiders da siemis», ha in amitg detg inaga a mi, accumpignond mei silla plazza aviatica, nua che jeu stuevel prender ina da nossas bravas cuacotschnas. Buna cumparegliaziun – ils siemis ein gie il reginavel da zonas d’umbriva nua che tutta communicaziun ei tessida d’enzennas e da legns. Da tut ils mistregns che jeu hai giu da far ella veta, fuss lez staus il pli paradoxal. Trasora denter la glieud e tuttina persuls, adina sin viadi, denton mai arrivaus.
Ton pli fa ei bein al cor, cura ch’ins entaupa, amiez questa ferdaglia atmosferica, ina persuna che capescha senza plaids. Igl ei sco dad anflar ina sbrenzla sil Pluto. Ina bar aviarta suenter l’ina da notg giu Cuera. In act d’altruissem amiez la truscha turitgesa.
Jeu seregordel aunc adina dad in da quels muments da tarlischur. Nus eran dapi treis dis en rotaziun – el patua digl ambient, ina seria da sgols – cun ina maître de cabine luxemburghesa. Ellas pausas denter in’atterrada e tschella vein nus schon empruau da setschintschar in tec, gliez aber – buca ton gartegiau. La perioda estiva ha mess nus sut squetsch, e suenter plirs sgols denter treis tiaras han ins breigias da tener endamen igl agen prenum.
La sera sesevel jeu sil sez-davon d’in taxi che seschluitava tras il traffic viennes dallas 18 sc’ina sardina tras ina schaumna da squagls, alla tscherca dil famus Hundertwasserhaus. Jeu sesentevel sdernaus dalla luschezia dalla capitala austriaca, fideivla a sesezza, ed erel gnanc propi segirs daco ir a contemplar quest monument caotic, fatgs da melli tocs, cun in’olma secavistrada denter treis zonas d’urari. Il radio ha schau ora «Welcome to My Life» da Simple Plan, e mes egls ein vegni tut bletschs. E tuttenina sentel in maun sin miu schui. Jeu semeinel e survegn in surrir dad ella. E capeschel direct ch’ella sesenta gest sco jeu. E ch’ei emporta buca nua ch’ins ei sin quest mund, glieud che sa leger denter las lingias anflan ins en mintga cantun. E che forsa gliez fuss il motiv da mai pli vegnir trests.
Gust da leger dapli?