In niev spazi el coc da Laax
La vischnaunca da Laax ei vidlunder da finir il project architectonic SPAZI. Igl ei la renovaziun e transformaziun dalla scoletta veglia en in center plein veta per tuttas generaziuns. Il baghetg daventa niev local da giuventetgna e spazi per la gruppa da giugs.
«Spazi – quei num ei dapli ch’in edifeci: l’anteriura scoletta, la casa pintga el coc dil vitg da Laax, daventa in spazi vital e multifuncziunal, cun pusseivladads da duvrar ed occupar»: Cun quels plaids ha la vischnaunca da Laax communicau la finamira dil project «Spazi». Igl ei in pign project en relaziun cun auters ch’ella ha realisau ils davos onns. Avon in onn ha la radunonza communala approbau il credit da baghegiar da 1,5 milliuns francs per la transformaziun dalla scoletta veglia. Actualmein ein ils mistergners fatschentai cullas davosas lavurs e sil zercladur ei l’ovra finida. La scoletta veglia survegn ina nova funcziun e sepresenta sco casa che s’accorda meglier cul contuorn che avon.
Las petgas rodundas restan
Il «Spazi» ei buca ina casa da habitar, mobein ina casa publica. Oriundamein haveva la suprastonza communala planisau da midar la scoletta veglia en ina ustria. Quella proposta ha la radunonza communala denton refusau. Il project «Spazi» presentaus avon in onn ha perencunter perschuadiu la populaziun. «Nus havein alzau ils mirs dil baghetg per 1.30 meters e tschentau il tetg existent sin quels», declara gl’architect Andreas Schneller. Sco quei ch’el ha getg sin damonda dalla FMR, han ins buca disfatg il baghetg, mobein adattau quel als basegns novs. Las petgas rodundas el stil d’Olgiati che Leo Deplazes haveva integrau 1982 ella scoletta, ha gl’architect dalla generaziun giuvna manteniu. «Igl ei ina part che documentescha la historia da quei baghetg», descriva Andreas Schneller.
Ils davos onns ha la scoletta veglia spitgau, sco baghetg public, puspei sin ina transformaziun, respectiv sin in niev diever. Ussa survegn ella definitivamein la funcziun nova. «Il baghetg alzau e restructurau s’integrescha meglier el contuorn», declara gl’architect. Avon pareva la casa bassa e pintga empau sepiarsa en quei liug. Dapi ch’ils palancaus ein allontanai, vesan ils da Laax che la casa ha survegniu ina certa vigur e luschezia. La casa ei clara, presenta e s’accorda architectonicamein sco part dil vitg.
Niev local da giuventetgna
Simona Camathias, la menadra digl uffeci da baghegiar da Laax, conferma en discuors culla FMR ch’il project «Spazi» seigi prest finius e ch’ins sappi surdar il baghetg a sia funcziun. Il plaunterren daventa il niev local la giuventetgna. Duas gadas ad jamna astgan ils giuvenils da Laax e contuorn visitar e guder las sentupadas denter els. Secapescha cun accumpignament d’ina persuna d’assistenza autorisada e cumpetenta. El plaunterren, sill’alzada dalla via Principala sa la termagliera, la gruppa da giugs pils affons dalla prescoletta, s’installar. Daferton hagien ins saviu occupar la plazza dalla menadra da quella, ha Simona Camathias, informau.
Il surcombras dil «Spazi» ei da niev ina gronda stanza multifuncziunala cun infrastructura per cuors, sesidas, festivitads ed exercezis da cant e musica. La stanza ha ina surfatscha da 70 m2 e cullas duas finiastras grondas e las petgas eis ei in spazi fetg harmonic ed adattau pils basegns da giuven e vegl.
La historia dil baghetg
La casa pintga publica sper la fermada dils autos da posta a Laax Vitg ha la vischnaunca da Laax baghegiau gl’onn 1966. Igl era lu in liug ruasseivel. D’ina vart, sin distanza, era la casa dil fravi. Empau pli ensi il hotel Seehof e da tschella vart dalla via entscheveva la via dil Crest. Il center dil vitg era quei liug da quei temps buc. Gliez era il plaz da tschella vart dil Crest, sper la casa dil pec e la stizun dil Vege. Tut ruasseivel era ei avon 60 onns a Laax. Diesch onns avon haveva il Cantun baghegiau il stradun niev. Tochen lu circulava tut il traffic motorisau tras il vitg da Laax.
Il local da pumpiers en quei liug ha la vischnaunca baghegiau datier dil Lag Grond, datier dall’aua da stizzar. El plaunsut dils pumpiers han ins integrau in local da mezchegiar cun cuschina pil militer.
Strusch ch’il local da pumpiers era finius, ei Laax vegnius el slontsch turistic. 16 onns suenter la construcziun duvrava la vischnaunca ina scoletta nova ed il local da pumpiers ha midau néz. 1982 ha gl’architect Leo Deplazes baghegiau la scoletta, in baghetg funcziunal sin duas alzadas. Quella pintga casa ei dagitg circumdada da veta e dil traffic amiez il vitg. Duas generaziuns d’affons han frequentau leu, tochen 2022, ils onns da scoletta tier onda Barla. Oz ei quei baghetg public circumdaus d’auters baghetgs. La casa Riva ei buca pli hotel Riva, ella vischinonza ei la gronda surbaghegiada dil center communal ed era la casa dil fravi ha in auter aspect che 1966.
Gust da leger dapli?