Oppuoner u na oppuoner? – Que es la dumanda!
Vais già scrit Vossa charta d’opposiziun cunter il proget da fabrica dal cher vschin? L’opposiziun cunter progets da fabrica – l’unic sport populer cha la politica vuless limiter, perche cha que saja memma simpel da fer opposiziun e blocker progets da fabrica.
Insè nun es que uschè simpel. Que’s stu stüdger ils plans dal proget e la ledscha da fabrica cumünela, tschercher inua cha’l proget pudess violer disposiziuns da la ledscha, formuler que in scrit ed eir auncha der aint düraunt il temp da publicaziun. Las prescripziuns da fabrica dad hozindi sun uschè cumplichedas cha’s chatta adüna ün sbagl tar ün proget – e zaccate, as chatta il patrun da fabrica in üna procedura giuridica chi’s tira a l’inlungia, el stu forsa müder sieu proget ed a la fin vain auncha fat recuors cunter il permiss da fabrica.
Illa discussiun politica do que üna pruna idejas giuridicas cu cha füss da piglier a maun quist problem. Ma eau As spargn ils detagls per quista vouta. Forsa nun es que nempe niauncha pü necessari da metter sü reglas per opposiziuns cunter progets da fabrica.
La vschinauncha grischuna moderna ho nempe scholt svess il problem cun ün instrumaint chi’s nomna «zona da planisaziun». Quista zona da planisaziun es ün indriz remarchabel: Ella sto a disposiziun a las vschinaunchas per sgürer lur böts da la planisaziun locala – per eviter cha vegnan fabrichos edifizis chi pudessan cuntrafer a nouvas planisaziuns da las vschinaunchas.
La vschinauncha po blocker uschè ün’intera seria da progets da fabrica – sainza cha ünqualchün vess fat opposiziun. Quistas zonas da planisaziun düran alura duos, quatter, ses, och ans e dapü – ed il patrun da fabrica nu po fer ünguott’oter cu spetter fin cha la nouva planisaziun locala es passeda. Suvenz perdan ils progettants la vöglia e daun sü lur proget.
L’avantag es cler ed evidaint: Intaunt cha l’opposiziun dal vschin ho adüna la savurina da proteger sieus interess particulers («Quist Zürigais voul be mantegner la bella vista süllas muntagnas!»), sto la zona da planisaziun per proteger l’interess «public» da planiser e planiser il territori sur ans a l’inlungia (che cha’d es natürelmaing eir bun pels interess economics dals büros da planisaziun chi clappan bels mandats da las vschinaunchas per quista lavur).
Ma l’instrumaint es eir ün schligerimaint pels opponents privats: A nu stöglian pü ir tals uffizis da fabrica a stüdger ils plans da proget, a nu stöglian pü scriver chartas a la suprastanza cumünela e nu stöglian pü der our raps per ün advocat u ün’advocata. Il problem da l’inflaziun dad opposiziuns es evas.
A resta be la dumanda cunter che cha’s dess alura auncha fer opposiziun – quist ventil leghel per ün’orma publica chi buoglia? Per exaimpel cunter l’ora. Ad es adüna memma chod u fraid u memma süt u bletsch. E la cuolpa ho adüna il servezzan meteorologic. Allez hop alura! Scrivè Vossas chartas al SRF Meteo.
Gust da leger dapli?