Ina lavur da Sisifus
Sche politicras burgaisas e politichers burgais chantan il laud dal feminissem, lura giz jau subit las ureglias. Dapi la votaziun dals 8 da mars 2026 vala quai era per politicras e politichers da la sanestra. Jau aud anc oz – prest dus mais suenter la votaziun – ils votums da l’elita politica da quasi tuttas partidas. Els ed ellas cumparegliavan en la televisiun il GEA tar la Lescha federala per l’imposiziun da la taglia individuala per propi cun l’introducziun dal dretg da votar da las dunnas anno 1971, ed i discurrivan dad ina gronda victoria dal feminissem.
Per dir cler e net: Quai è ina tgutgadad nunditga. L’introducziun bler memia tardiva dal dretg da votar da las dunnas l’onn 1971 è stà in term incumparabel en l’istorgia politica da la Svizra, essend che be ils umens avevan il dretg da prender questa decisiun. E per betg emblidar: Organisaziuns da dunnas feministas avevan pretendì gia a chaschun da la revisiun totala da la Constituziun federala l’onn 1848 ils medems dretgs politics per las dunnas sco quels dals umens. Adumbatten! Finalmain hai duvrà 123 (!) onns, enfin ch’era las dunnas svizras han retschavì il dretg da votar.
Chavazzin feminissem: Sche jau hai chapì mo in zichel il coc dal feminissem, lura han tuttas dunnas ils medems dretgs sco ils umens. Il medems dretgs en la politica, la professiun, la furmaziun ed en la legislaziun. Quai pertutga spezialmain era l’egualitad da las pajas.
Sche las dunnas maridadas dastgan en il futur grazia al GEA dals 8 da mars er emplenir ora ina decleraziun da taglia individuala, vegnan ellas a constatar gia sin la segunda pagina dal formular che lur pajas èn per fitg gronda part anc adina cler pli bassas che quellas dals umens. La differenza munta tenor l’Uffizi federal da statistica en media ad 11,1 %. E quai malgrà che la Constituziun federala postulescha dapi l’onn 1981 expressivamain l’egualitad da dretgs per um e dunna.
Per betg chapir mai falladamain: Jau n’hai nagin problem cun la decisiun dal pievel dals 8 da mars – era sche jau ves anc in mantun da problems che n’èn anc betg schliads. Per exempel: La gronda part dals pèrs maridads vegnan a profitar finanzialmain da la decisiun. Per tschels pèrs maridads na va il quint dentant betg si. Cuntrari: Els vegnan a stuair pajar dapli taglia che oz. E primarmain tutgi pèrs, tar ils quals la dunna (quai è anc adina la regla) è sa decidida da «lavurar» be en in pensum pitschen sin il martgà da lavur. Ubain da restar cumplainamain a chasa per tgirar ils uffants ed/ubain ils parents che dovran agid.
Tenor ils votums da las politicras ed dals politichers en la televisiun n’è la lavur a chasa dentant betg «lavur». Sco ch’els ed ellas èn s’exprimids repetidamain, para «lavur» be dad esser quai ch’ins fa ordaifer la chasa. Nagut encunter las dunnas che fan carriera professiunala. Absolutamain betg. Ellas meritan grond respect, essend ch’ellas ston per regla prestar bler dapli ch’ils umens per pudair coordinar professiun e famiglia. Ma tralaschar da numnar la lavur a chasa «lavur» è svalitant e discriminant envers tut las dunnas (ed ils paucs umens) che prestan a chasa nundumbraivlas uras da «care» nunpajadas. Correctamain fissi da numnar la lavur ordaifer la chasa «activitad da gudogn» (Erwerbstätigkeit).
Facit: Tut quels e quellas che cumbattan per ina «vaira» egualitad tranter dunna ed um san: Igl è (e resta probablamain anc ditg) ina lavur da Sisifus.
Gust da leger dapli?