Far visiblas la valur e la varietà da la natüra

«Eu d’eira adüna ün pa trista cur cha las maschinas han la stà sgià nossa prada cun tantas bellas fluors», quinta Iris Riatsch dürant üna guida tras l’exposiziun in l’Albierg Avrona. «Ma cun meis purtrets da gess n’haja chattà üna tecnica per mantegner la bellezza da quellas fluors.»

I’l piertan, illa sala da mangiar ed eir illas stanzas d’hotel da l’Albierg Avrona pichan amo fin a Pasqua differentas ouvras da l’anteriura paura ed artista da Vnà – purtrets chi muossan apunta fluors indigenas, ma eir las differentas structuras illa scorza da bös-chs, las ragischs dals dschembers i’l God da Tamangur o lura panoramas da l’Engiadina Bassa: squitschs da lain sper aquarels, relievs da gess sper purtrets da pastel.

Inscunter culinaric sco inizial

«A mai para cha meis purtrets da la natüra s’affan bain quia in quist albierg immez la natüra», disch Iris Riatsch chi’d es eir cuschinunza paschiunada e forsa eir cuntschainta ad ün o tschella pervi da sia cumparsa ill’emischiun «Landfrauenküche» da SRF avant ün pêr ons.

Quista paschiun culinarica es per casualità eir statta l’inizial da l’exposiziun: Claudia Kläger, l’ospitanta dal restorant ed hotel ad Avrona, as vaiva annunzchada cun seis impiegats per üna tschaina sül prümaran dad Iris Riatsch – e pro quel inscunter han las cuschinunzas gnü l’idea da far quist’exposiziun ad Avrona. 

Aposta per quella ha Iris Riatsch creà differents purtrets dals dschembers i’l God da Tamangur. Purtrets chi insceneschan primarmaing las ragischs da quels bös-chs. «Sco cha quellas ragischs tegnan ils bös-chs franc illa terra uschea cha quels resistan minch’ora e mincha stagiun – quai am para sco ün simbol per la forza da la vita», declera l’artista.  

Duos professiuns cun connex

Otras ouvras expostas sun fingià ün pa plü veglias – Iris Riatsch disch da sai svess: «Eu d’eira adüna paura ed artista, n’ha adüna fingià fat tuottas duos lavurs fich jent.»

Davo ch’ella ha imprais l’artischanadi a la scoula d’art applichada a Turich è’la rivada sü Vnà, ingio ch’ella e seis hom han fabrichà sü e manà üna pauraria. Intant abit’la e lavura daspö bundant 50 ons là. La not, davo cha la lavur sülla pauraria d’eira fatta ed ils uffants miss a cuz, as dedichaiv’la a sia art. La lavur paurila e quella artistica han pro Iris Riatsch eir ün ferm connex. «Eu less far visibel che valur e varietà cha nus vain illa natüra.»

Guidar l’ögl sün detagls survis

Quai ch’ella cultivescha e chüra sco paura preschaint’la eir in sia art. Uschea per exaimpel fluors e fastüts chi creschan sün sia prada e la verdüra our da seis üert ch’ella ha quasi conservà in purtrets da gess.

Per quels ha Iris Riatsch il prüm schmachà precautamaing sias plantas in üna platta d’ardschiglia per lura implir sü ils fastizis cha quellas han relaschà cun gess liquid. Uschea creesch’la relievs da quellas plantas – da buorfs, carottas, fluors da sulai ed oter plü. «Sün quels as vezza mincha detagl», descriva Iris Riatsch il resultat. «I’s guarda bler plü consciaint. Id es ün purtret chi viva, cun l’iglüminaziun as müdan eir las sumbrivas.»

Cun seis purtrets voul Iris Riatsch eir sensibilisar e render consciainta la richezza sülla prada ed aint ils gods «Trais pleds am sun fich importants in quel resguard», disch l’artista: «Da predschar la natüra e da far la lavur cun paschiun e premura.»