Ün meglder urari per l’Engiadina – be na per Bever

Cun trais lingias da tren chi passan a Bever füss il cumün insè predestino per avair bunas e directas colliaziuns, taunt illa val scu eir in direcziun da la rait da viafier naziunela. Ed a Bever e contuorns es düraunt ils ultims passa desch ans eir gnieu fabricho bger per pudair amegldrer las colliaziuns da la Viafier retica (VR) e per garantir üna stabilited da l’urari. Uscheja es traunter oter gnieu gualivo il traget traunter Spinas e ­Bever, il traget traunter Bever e Samedan ho survgnieu ün seguond binari, que es gnieu fabricho il nouv tunnel d’Alvra e la staziun da ­Bever es gnida renoveda per passa 23 milliuns francs. Zieva quist decenni cun bgera canera causa ils divers fabricats as pudess crajer cha ­Bever hegia finelmaing merito üna tscherta ­peja per quistas circunstanzas extraordinarias.

Ma il cuntrari es il cas: Daspö il müdamaint da l’urari als 15 december 2024 ho Bever pü pochas colliaziuns directas da viafier e’ls trens da la lingia San Murezzan – Landquart nu’s ferman pü a Bever (guarda boxa). Tar la populaziun e la vschinauncha da Bever pissera que per chos cotschens e per divers segns da dumanda.

A resta be la canera dals trens

Ün dals abitants chi s’agita da quists müdamaints es il chemiker pensiuno e guida da baselgias Walter Isler chi abita güsta in vicinanza da la staziun: «Zieva tuot la canera dals fabricats ans resta uossa be auncha la canera dals trens chi passan speravi e nu’s ferman pü a ­Bever. Cun diversas occasiuns – scu la procedura da partecipaziun per l’urari – vainsa pruvo da’ns duster cunter ils müdamaints, ma la VR nu’ns ho piglio serius.» A Walter Isler nu preoccupa però be cha’ls trens da la lingia San Murezzan – Landquart nu’s ferman pü a Bever, dimpersè cha que s’ho eir auncha da ­pajer dapü per la svieda cul bus sur Samedan per ­piglier alura lo ils trens in direcziun Cuira u Landquart.

Divers predschs

Uscheja as peja per ün viedi da Bever a Cuira sur l’Alvra (RE38) düraunt las uras marginelas – dimena scha’l tren as ferma la bunura bod e la saira tard auncha a Bever – per ün viedi dad 1 h 52 min cun mezza taxa 19 francs. Scha’s voul alura ir precis il listess viedi düraunt il di, as stu ir cul bus a Samedan, que’s drouva 2 h 5 min e que’s peja 20.50 francs. «Que nun es bain na da crajer. Uossa essans eir auncha chastios dobel cun pajer dapü pel listess viedi e cun stuvair fer üna svieda», accentuescha Walter Isler.

Impü critichescha el eir cha la staziun da Zuoz nu es auncha gnida adatteda als bsögns da glieud cun impedimaints e cha que saja per glieud pertucheda u pü veglia üna schicana dobla da stuvair piglier il bus e zieva müder sül tren in üna staziun cun obstaculs. «La staziun da Bever es gnida renoveda ed adatteda per milliuns francs. Ed uossa nu vain quella quasi pü druveda. Que nun es d’incler», explicha Walter Isler.

Dusto – ma sainza success

Il chanzlist da Bever, Renato Roffler, renda attent ad ün ulteriur problem in connex cul bus: «Siand cha la staziun da Zuoz vain renoveda a partir da quist an, saro tuot l’areal düraunt il temp da fabrica ün unic plazzel da construcziun e rendaro auncha pü difficil da müder dal tren sül bus e viceversa. Che chi vain dumando dals viagiatuors da Bever es plaunet propi exagero.» El agiundscha cha la vschinauncha da Bever saja dalum gnida activa cur ch’ella es gnida infurmeda da la cumischiun d’urari cha las colliaziuns dal RE3 vegnan strichedas. E cha la vschinauncha s’hegia dusteda ed hegia intervgnieu da prüma davent. «Ma nus nu rivains pel mumaint da fer dapü e nus vains pruvo tuot», declera Renato Roffler.

In occasiun da l’ultima radunanza cumünela da Bever la fin december 2024 sun ils müdamaints in connex cun l’urari eir stos üna tematica. Uscheja ho que eir do üna votaziun consultativa inua cha las 52 abitantas ed abitants preschaints haun unanimamaing explicho lur melcuntantezza incunter la VR.

Saireda d’infurmaziun per la populaziun

Tenor la presidenta cumünela da Bever, Selina Nicolay, es la müdeda da l’urari aunch’adüna üna granda tematica in cumün. E taunt la vschinauncha scu eir il büro turistic survegnan aunch’adüna bgeras dumandas in connex cul nouv urari da la VR. «Eau dun gugent sclarimaint, ma que d’eira important a me cha la populaziun vegna infurmeda directamaing dals respunsabels dal quist nouv urari», disch la presidenta cumünela.

Perque ho Selina Nicolay organiso ed invio üna saireda d’infurmaziun per la populaziun da Bever, chi’d ho lö als 28 schner 2025 illa sela da gimnastica. Sper la VR, saron eir rapreschantants dal Chantun e da la cumischiun d’urari preschaints per respuonder a las dumandas dals abitants e da las abitantas.

E che dist la VR da tuot?

La VR ho in sia resposta a la FMR in scrit declaro ils motivs cha’ls trens da la lingia San ­Murezzan – Landquart nu’s ferman pü a Bever. E que ho da chefer cun l’introducziun dal tact da volver a San Murezzan. Da nouv as volvan ils trens a San Murezzan nempe i’l tact da 14 min invezza da be minch’ura avaunt la müdeda da l’urari. Per pudair garantir la stabilited da l’urari sün quista lingia s’ho stuvieu desister sülla fermeda a Bever. Per la peja s’ho tenor la VR pudieu amegldrer las colliaziuns pels viagiatuors da tuot l’Engiadin’Ota e da la Bergiaglia (guarda boxa) e quists müdamaints sajan impü eir la basa per ün’ulteriura extensiun dal trafic public in quistas regiuns.

A reguard las differenzas dal predsch per la lingia da l’Alvra – dimena scha’s viagia u bain direct u alura cun la svieda sur Samedan – renda la VR attent cha’ls predschs dals bigliets dal trafic direct vegnan calculos in Svizra a maun dals kilometers da tariffa. Perque resulta eir ün predsch pü ot pel viedi da Bever a Cuira sur la lingia da l’Alvra, scha’s piglia il bus. Ils predsch vain calculo correspundentamaing als kilo­meters da tariffa e siand cha’l viedi es pü lung (svieda sur Samedan) resulta eir ün predsch pü ot.