Chalandamarz

Schlops i’l tact da secundas

La giaischla tocca in divers cumüns engiadinais pro’l Chalandamarz – tant sco la plumpa, la blusa blaua e las chanzuns. A Scuol s’ha i’ls ultims ons implü etabli a Chalandamarz üna concurrenza da schloppar. Davo ils cortegis tras cumün as radunan giuven e vegl sün plazza da scoula per tscherner e festagiar las megldras schloppunzas e’ls meglders schloppunzs.

parter

Sülla maisa da la giuria nu stan pront be las cartulinas cun cifras dad ün fin desch, ma eir ün sachet plain Ohropax. I vain nempe dad ot sülla plazza da scoula a Scuol, davo cha las scolaras e’ls scolars tuornan da lur cortegis da Chalandamarz tras cumün – cur chi ha lö la concurrenza da schloppar la giaischla.

Tenü, tecnia e ritem  

Proceder, reglas e criteris sun intant vairamaing rutina per partecipants, spectaturas ed organisaturs. La concurrenza ha lö quist on fingià per la 24avla jada. Il magister Damian Schudel, chi surpiglia la rolla dal «speaker», repeta al cumanzamaint però svelt amo ils puncts principals: «Mincha concurrent schloppa la giaischla dürant 30 secundas. La giuria valütescha il tenü, quant regular e quant dad ot cha’ls schlops sun, schi vain schloppà cun ün o cun duos mans e schi’s resta aint il rinch.» 

Il rinch, quai es ün tombin immez la plazza, sül qual las concurrentas e’ls concurrents as posiziuneschan. Ün pêr meters davent sezza la giuria davo üna maisa – üna magistra, ün magister, duos baps d’uffants da scoula ed ün commember dal cussagl da scoula. A l’ur da la plazza, davo üna saiv provisorica, as ramassan conscolaras, fradgliuns, genituors e buondrius da tuot cumün.

Lura cumainza il spectacul. Bod 50 scolaras e scolars s’han annunzchats per la concurrenza trapartida in quatter categorias: mattas dal s-chalin bass, mats dal s-chalin bass, mattas dal s-chalin ot, mats dal s-chalin ot. A partir dals prüms favrer pona exercitar e perfecziunar lur tecnica. Perquai rebomban fingià i’ls dis avant Chalandamarz ils schlops tras tuot cumün, dürant il di nan da la plazza da scoula, la saira da las plazzas i’ls quartiers.

Tschiculatta ed applaus per tuots

Damian Schudel cloma sü ün nom davo tschel, incuraschischa las scolaras e’ls scolars chi’s fan pront sül tombin, dà il clom da partenza, analisescha minchatant la tecnica da giaischliar ed annunzcha cur cha las 30 secundas sun passadas. Apaina cha l’ultim schlop s’ha pers tegna la giuria sü lur cartulinas cun puncts.

Pro Martinho da Cruz da l’ottavla classa piglna per mans tuots tschinch la cartulina cun 10 puncts – sia rapreschantaziun culla giaischla ha quist on persvas il plü ferm. «Quai es la prüma jada ch’eu n’ha guadagnà», disch il schloppunz 2026 illa categoria «mats s-chalin ot». Daspö ch’el va a scoula as partecipescha’l a la concurrenza. «I dependa da la forza e da la tecnica», disch el, «i’s sto restar in movimaint – eir culs peis. Uschigliö nu vaja.» Sco victur piglia’l cun sai ün bun per la glatscharia. E sco tuot las conscolaras e tuot ils conscolars chi s’han partecipats a la concurrenza survain el eir üna tschiculatta ed ün applaus cordial dal public. Il spiert olimpic – el regna eir sün plazza da scoula a Scuol.